УЛААНБААТАР, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 11 /МОНЦАМЭ/. Өнгөрч буй долоо хоног хүн төрөлхтөнд хэд хэдэн сайн мэдээг дуулгалаа. АНУ болон Иран улс гал зогсоох тохиролцоонд хүрч, төлөөлөгчид нь Пакистаны нийслэлд хэлэлцээ хийхээр ирээд байгаа бол Америкийн "Орион" сансрын хөлгийн багийнхан Сарыг тойрон ниссэнийхээ дараа эх Дэлхийдээ эсэн мэнд буув.

Ойрх Дорнодод гал зогссоноор газрын тосны үнэ 20 орчим хувиар огцом буурсан нь шатахуун импортлогч манай улсын хувьд сайн мэдээ юм. Ингээд эдгээр болон бусад үйл явдлын талаарх товч дүгнэлтүүдийг уншигчиддаа толилуулъя.

АНУ, Ираны төлөөлөгчид Исламабадад ирлээ

Ираны эсрэг байлдааны ажиллагааг хоёр долоо хоногийн хугацаанд зогсоож, Ираны талтай хэлэлцээ хийхээр тохиролцсоныг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трамп зарлалаа. Хэлэлцээнд оролцохоор Ираны төлөөлөгчид болон АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Ж.Д.Вэнсийн ахалсан төлөөлөгчид өнөөдөр Пакистаны нийслэл Исламабад хотод хүрэлцэн ирлээ. Ираны тал Ормузын хоолойг нээгээгүй, мөн Израилын тал Ливанд агаарын цохилт өгсөөр байгаа зэргээс шалтгаалан уг хэлэлцээ эхлэх эсэх нь тодорхойгүй байсан юм.

Нефтийн үнэ огцом буурлаа

Ойрх Дорнодод гал зогсоосныг зарласны дараа Брент маркийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 110 ам.доллараас 90 гаруй ам.доллар болж буурсан боловч дахиад өслөө. Үүнтэй зэрэгцээд Газрын тос экспортлогч орнуудын байгууллага ба түүний түнш улсууд /ОПЕК+/ ирэх тавдугаар сард хоногт олборлох нефтийн дээд хязгаарыг 206 мянган баррелиар нэмэгдүүлэхээр тохиролцжээ.

"Орион" хөлөг амжилттай буулаа

АНУ-ын Агаарын нислэг, сансрын уудмыг шинжлэн судлах үндэсний төвөөс (NASA) хэрэгжүүлж буй "Artemis II" хөтөлбөрийн хүрээнд Сар луу ниссэн "Oрион" сансрын хөлөг өнөө өглөө амжилттай буулаа. 10 хоногийн турш үргэлжилсэн нислэгийн явцад сансрын багийн 4 гишүүн эх Дэлхийгээсээ 406,771 км-ийн алсад очсон нь 1970 онд Aполло -13 хөлгийн тогтоосон дээд амжилтаас давж гарав. Мөн сансрын нисэгчид дэлхийгээс хүмүүст харагдаггүй Сарны цаад талаар 40 минут гаруйн хугацаанд аялсан нь үнэхээрийн гайхамшигтай үйл явдал байлаа. Тэд мөн маш ховор тохиодог Нарны хиртэлтийг ажиглажээ.

Гоминдан намын дарга БНХАУ-д айлчилжээ

Тайваний сөрөг хүчний Гоминдан намын дарга Чен Ли-Вүн БНХАУ-д айлчлах үеэрээ Нанжин хотод зочилж, тус намыг үндэслэн байгуулагч Сунь Ятсений булшинд хүндэтгэл үзүүлжээ. Гоминдан намын удирдагч сүүлийн 10 жилийн хугацаанд Хятадын эх газарт анх удаагаа айлчилж байгаа нь энэ юм. Иргэний дайнд коммунистууд ялсны дараа 1949 онд Тайвань руу зугтан гарсан Гоминданы засгийн газар энэ хотод байрлаж байсан юм. Энэхүү айлчлал Тайванийн хоолойн хоёр эргийн харилцааг бэхжүүлэх зорилготой бөгөөд маргааш өндөрлөнө.

То Ламыг Вьетнамын Ерөнхийлөгчөөр сонгожээ

Вьетнамын Коммунист намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга То Лам ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоноор сүүлийн хэдэн арван жилийн хугацаан дахь тус улсын хамгийн хүчтэй удирдагч боллоо. Тэрбээр авлигын эсрэг тэмцлийг удирдан зохион байгуулснаар нэр хүнд нь үлэмж өссөн юм. То Лам удахгүй Хятадад айлчилж, Ши Жиньпинтэй уулзана. Вьетнамын Төв банкны Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан Ле Мин Хунг ерөнхий сайдаар томилогджээ.

Кубад улс төрийн хоригдлуудыг суллаж эхэлжээ

Кубын засгийн газар “хүмүүнлэгийн үүднээс” 2000 гаруй улс төрийн хоригдлыг суллана гэж амласныхаа дагуу хоригдлуудын эхний хэсгийг суллалаа. Энэ бол сүүлийн 10 жилийн хугацаанд улс төрийн хоригдлуудад үзүүлж буй хамгийн том өршөөл юм. АНУ-ын эрх баригчид суллагдсан хүмүүсийн дотор улс төрийн хоригдлууд байгаа эсэхийг хянаж байгаа ажээ.

SpaceX компани IPO гаргана

Банкуудын захирлуудтай хийсэн уулзалтынхаа үеэр SpaceX компанийн удирдлага удахгүй гаргах гэж буй IPО-ныхоо талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгсөн бөгөөд олон нийтэд санал болгож буй хувьцааныхаа дийлэнх хэсгийг том компани, байгууллагуудад бус харин жижиг хөрөнгө оруулагчдад худалдана гэдгээ мэдэгдлээ. Пуужин үйлдвэрлэдэг И.Маскийн компани зургадугаар сард хөрөнгийн зах зээлээс 75 тэрбум доллар босгохыг зорьж байгаа ажээ.

"Барселона" шүүлтийн талаар гомдол гаргажээ

Европын хөл бөмбөгийн клубүүдийн хооронд явагддаг хамгийн том тэмцээн болох Аваргуудын лигийн тэмцээний шөвгийн наймын эхний тоглолтууд болж өнгөрлөө. 8-ны өдөр Мадридын “Атлетико” баг “Барселона”-г талбайд нь 2:0 харьцаагаар, ПСЖ баг өөрийн талбайд “Ливерпүүл”-ийг мөн 2:0-ээр тус тус илүүрхлээ. Түүнчлэн Лондоны “Арсенал” баг Лиссабоны “Спортинг”-ийг талбайд нь 1:0-ээр, Мюнхений “Бавариа” баг “Реал Мадрид”-ыг мөн талбайд нь 2:1-ээр хожлоо. Шөвгийн наймын хариу тоглолтууд ирэх мягмар, лхагва гаргуудад болно. “Барселона”-гийн удирдлага Европын хөл бөмбөгийн холбоонд /УЕФА/ гомдол гаргаж, “Атлетико”-гийн хамгаалагч Марк Пубиль гараараа бөмбөгт хүрсэн атал шүүгч 11 метрийн торгуулийн цохилт заагаагүй явдалд сэтгэл дундуур байгаагаа илэрхийлжээ.

Эх сурвалж: МОНЦАМЭ Агентлаг Б.Адъяахүү

Дөрөвдүгээр сарын 13 – Дэлхийн рок-н-роллын өдөр

Дөрөвдүгээр сарын 14-нд Аваргуудын лигийн тэмцээний шөвгийн наймын хариу тоглолтууд болно

Дөрөвдүгээр сарын 13-17-нд Швейцарын Женев хотноо UNCTAD буюу НҮБ-ын Худалдаа, хөгжлийн комиссын 16 дугаар чуулган болно.

Дөрөвдүгээр сарын 13-19-ний өдрүүдэд Вашингтон хотноо Олон улсын валютын сан, Дэлхийн банкны хаврын чуулга уулзалт явагдаж, Төв банкуудын ерөнхийлөгч, Сангийн сайд нар дэлхийн эдийн засаг, санхүүгийн өнөөгийн төлөв байдлыг хэлэлцэнэ.

Дөрөвдүгээр сарын 14-16 - ECOSOC буюу НҮБ-ын эдийн засаг, нийгмийн зөвлөлийн Залуучуудын чуулга уулзалт Нью-Йорк хотноо болно

Дөрөвдүгээр сарын 13-15 – Сонгкран буюу Тайландын уламжлалт шинэ жилийн баяр тохионо.

Дөрөвдүгээр сарын 13-16 – Бирмийн усны баяр буюу Мьянмарын уламжлалт шинэ жилийн баяр тохионо.

Дөрөвдүгээр сарын 13-14 – Ургацын баяр буюу Тамилын уламжлалт шинэ жилийн баярыг Шри Ланкад тэмдэглэнэ

Дөрөвдүгээр сарын 14 – Похела Бойшах буюу Бенгалын шинэ жилийг Бангладешт тэмдэглэнэ

Дөрөвдүгээр сарын 17 - Дэлхийн гемофилийн өдөр. ДЭМБ-аас цус бүлэгнэлтийн удамшлын эмгэг (гемофил)-ийг таниулах, өвчтөнүүдийн оношлогоо, эмчилгээний чанарыг сайжруулах зорилгоор 1989 оноос хойш тэмдэглэж байна.

Дөрөвдүгээр сарын 18 – Дэлхийн өвийн өдөр

Дөрөвдүгээр сарын 13-19-нд 1 сая ам.долларын шагналын сантай цахим спортын мейжор ангиллын “Counter Strike” тэмцээн Бразилын Рио-де-Жанейро хотод явагдана.

Дөрөвдүгээр сарын 19 – Болгарын парламентын сонгууль болно.

Дөрөвдүгээр сарын 16 - Киприйн Пежейа хотод болж буй дэлхийн аваргын төлөө өрсөлдөх шатарчныг тодруулах тэмцээн өндөрлөнө.

Дөрөвдүгээр сарын 13-19 – Германы Мюнхен хотноо мэргэжлийн эрэгтэй теннисчдийн BMW Open тэмцээн болно.

Дөрөвдүгээр сарын 13-19 – Германы Штутгарт хотноо мэргэжлийн эмэгтэй теннисчдийн Porsche Tennis Grand Prix тэмцээн явагдана.