Үндсэн хуулийн онцлог зүйл, заалтыг нийгмийн олон бүлгийн төлөөлөл үг, үсэгчлэн уншлаа

Улаанбаатар, 2026 оны нэгдүгээр сарын 13 /МОНЦАМЭ/. Үндсэн хуулийн өдрийг тохиолдуулан УИХ-ын Тамгын газраас зохион байгуулсан Үндсэн хуулийн уншлага Төрийн ордонд өнөөдөр боллоо.

Энэ удаагийн уншлагад оюутан, сурагчид, ахмадын төлөөлөл, тусгай хэрэгцээт иргэд, багш, эмч, сэтгүүлч, онцгой байдлын албан хаагч нар, үйлчилгээний салбарын ажилтнууд, одонтой ээжүүд гээд нийгмийн олон бүлгийн төлөөлөл оролцож, Үндсэн хуулийн онцлог зүйл, заалтыг үг, үсэгчлэн уншлаа. Үндсэн хуулийн уншлагыг нээж хэлсэн үгэндээ УИХ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, зүйн ухааны доктор, профессор Л.Өлзийсайхан монгол хүн бүрийн эрх, эрх чөлөө, үнэт зүйл, ирээдүйн баталгаа болохын бодит илэрхийлэл нь энэ арга хэмжээ гэдгийг онцлон дурдаж, энэ оноос эхлэн УИХ-аас Үндсэн хуулиар баталгаажуулсан үндсэн эрхүүдээс нэгийг сонгон, тухайн жилдээ тэрхүү эрх, эрх чөлөөний хүрээнд хууль тогтоомжуудаа боловсруулж, иргэдийнхээ дуу хоолойг сонсон, амьдралд бодитоор хэрэгжиж буй эсэх, хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хууль тогтоомжууд хүний эрх, эрх чөлөөг хангаж буй эсэхэд хяналт тавьж ажиллах шийдвэр гаргасныг танилцууллаа.

Үүний хүрээнд УИХ-ын дарга Н.Учралын санаачилга гаргаж 2026 оныг хүүхдийн эрх, эрх чөлөөг төрөөс хамгаалах жил болгож буйг Ерөнхий нарийн бичгийн дарга мэдээлээд, ард түмний төлөөллийн дээд байгууллага болохын хувьд УИХ хууль батлаад орхих бус баталсан хууль тогтоомж хэрхэн хэрэгжиж, иргэдийн амьдралын чанарт хэрхэн нөлөөлж, үр нөлөөгөө үзүүлж байна вэ гэдэгт хяналт тавих нь парламентад тавигдаж байгаа нэг чухал шаардлага болж буйг онцолсон юм.

Орчин цагт парламентуудад төлөөлөх, хууль тогтоох, хянан шалгах уламжлалт чиг үүргүүдийн дээр нэгэн чухал чиг үүрэг нэмэгдсэн нь Үндсэн хуульт ёсыг түгээн дэлгэрүүлэх, олон нийтэд танин мэдүүлэх, иргэдээ соён гэгээрүүлэх чиг үүрэг юм. Дэлхий дахинд “парламентын боловсрол” гэж товчоор томьёолж буй энэ чиг үүргийн хүрээнд УИХ, Тамгын газраас иргэд, тэр дундаа залуучууд, хүүхдүүдэд чиглэсэн соён гэгээрүүлэх хөтөлбөрийг албан ёсоор хэрэгжүүлж буй бөгөөд үүний хүрээнд явуулж буй нэг гол үйл ажиллагаа нь Үндсэн хуулийн уншлага болохыг УИХ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Өлзийсайхан дурдав.

Уншлагаар Үндсэн хуулийн Оршил хэсгийг Гавьяат багш С.Отгонтуяа дуудсан бол тэргэнцэртэй иргэн Б.Од-Ирээдүй 2 дугаар зүйлийг, мужаан, тогооч, үйлчлэгч, төрийн албан хаагч, ахмад настан, сэтгүүлч, харааны болон сонсголын бэрхшээлтэй иргэд Хүний эрх, эрх чөлөөний тухай Хоёрдугаар бүлгийн 16 дугаар зүйлийг заалт заалтаар нь, “Эхийн алдар” одонтой алдарт эх Б.Алтанзаяа нөхөр, хүүхдүүдийн хамт 17 дугаар зүйлийг дуудлаа. УИХ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Өлзийсайхан Үндсэн хуулийн Зургадугаар бүлгийн 70.1 дэх заалтыг уншлаа гэж УИХ-ын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.