ВАШИНГТОН, 2025 оны нэгдүгээр сарын 9 /TASS/. Дэлхийн сэргээшийн эсрэг агентлагт (WADA) өнгөрсөн оны гишүүний хураамжаа төлөхгүй байх шийдвэрийг АНУ-ын Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих үндэсний бодлогын газраас (ONDCP) гаргасан тухай тус улсын Сэргээшийн эсрэг агентлаг (USADA) мэдээлжээ.

Тодруулбал, Хятадын усанд сэлэгчдийн сэргээшийн шинжилгээтэй холбоотой асуудлын улмаас тус байгууллага 3.6 сая ам.долларын хураамжийг төлөхөөс татгалзсан байна. АНУ хураамж төлөхөөс татгалзсан тохиолдолд WADA-гийн удирдах байгууллага дахь суудлаа алдана гэж WADA-гийн тэргүүн Витольд Банька өмнө нь мэдэгдсэн юм.

"USADA энэ шийдвэрийг бүрэн дэмжиж байна. Харамсалтай нь WADA-гийн одоогийн удирдлагууд тус агентлагийн үйл ажиллагааг хараат бусаар хянан шалгах зэрэг хэд хэдэн хууль ёсны шаардлагыг биелүүлээгүйн улмаас бидэнд өөр сонголт үлдсэнгүй. WADA тэмцээнийг шударга явуулах зарчим, тамирчдын эрхийг хамгаалах дүрэм журмыг хэрэгжүүлж чадаагүй, ийм зүйл дахин давтагдахгүй байлгах үүднээс тус агентлагт томоохон шинэчлэл хийх ёстой" гэж мэдэгдэлд дурдсан байна. Хураамж төлөхөөс татгалзсан нь тамирчдыг олон улсын тэмцээнд оролцоход нөлөөлөхгүй гэдгийг USADA онцолжээ.

WADA болон USADA хоорондын зөрчил

2021 оны Токиогийн олимпод оролцсон Хятадын усанд сэлэлтийн 23 тамирчны сэргээшийн шинжилгээнээс триметазидин гэдэг бодис илэрсэн гэж “The New York Times” сонин өнгөрсөн оны дөрөвдүгээр сард мэдээлжээ.

Хятадын тамирчид хориотой бодисыг санамсаргүй байдлаар хэрэглэсэн гэх мэдээллийг үгүйсгэж чадахгүй байгаа тул Токиогийн Олимпоос өмнө тэмцээнд оролцох эрхийг нь хасаагүй гэж WADA мэдэгдсэн байна.

Үүний дараа WADA болон USADA хэд хэдэн хатуу мэдэгдлийг хийсэн юм. Усан спортын тамирчдын биед триметазидин гэдэг бодис их хэмжээгээр илэрснийг шигшээ багийн бэлтгэлийн үеэр байрлаж байсан зочид буудлын гал тогооны “муудсан хүнстэй” холбон тайлбарласан Хятадын талын үндэслэлийг үгүйсгэх боломжгүй гэж WADA үзэж байгаа аж.

Харин USADA мэдэгдэхдээ, ОХУ-ын уран гулгагч Камила Валиевагийн сэргээшийн хэрэгтэй төстэй байсан тул хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр ил болсон хэргийг нуун дарагдуулсан гэж WADA-г буруутгаж, тус байгууллагыг шинэчлэхийг уриалсаар байгаа юм. Хятадын усанд сэлэгчдийн хэргийн талаарх баримтуудыг гаргаж өгөхийг АНУ-ын Конгресс WADA-аас шаарджээ. WADA уг хэргийг хянан шалгах бие даасан прокурорыг томилсон боловч тэрбээр WADA-гийн үйл ажиллагаанаас алдаа олоогүй байна.

АНУ-ын тамирчдын 90 хувь нь Дэлхийн сэргээшийн эсрэг дүрмийг дагаж мөрддөггүй, үлдсэн тамирчдын гуравны нэг нь шинжилгээнд хамрагдаггүй нь USADA-гийн үйл ажиллагаа ямар байгааг харуулж байна гэж WADA мэдэгджээ. WADA-гийн тэргүүн Витольд Банькаг Парисын Олимпын өмнө сэргээшийн асуудлаарх АНУ-ын Конгрессын сонсголд оролцохыг урьсан боловч тэрбээр урилгаас татгалзжээ.

WADA-гийн хүндэт ерөнхийлөгч бөгөөд Олон улсын олимпын хорооны гишүүн Ричард Паунд өнгөрсөн оны долоодугаар сард мэдэгдэхдээ, WADA дахь статусаа USADA алдаж болзошгүй гэжээ. Ийм арга хэмжээ авч магадгүй байгаагийн шалтгаан нь АНУ-ын тал Хятадын тамирчдын сэргээшийн шинжилгээний хариуг шалгахдаа 2020 онд батлагдсан “Родченковын хууль”-ийг ашиглаж байгаатай холбоотой байж магадгүй. "Родченковын хууль" нь тус байгууллагын дүрмийн дагуу зохиогддог бүх тэмцээнд хамаатай бөгөөд америкчуудын оролцсон тэмцээнд сэргээштэй холбоотой асуудал гарсан тохиолдолд дэлхийн аль ч улсын тамирчныг АНУ шалгах боломжтой гэж заасан байдаг аж.

USADA-гийн статусыг хүчингүй болгосон тохиолдолд 2028 онд Лос-Анжелес хотод болох Зуны Олимп, 2034 онд Солт-Лэйк хотод болох Өвлийн Олимпыг зохион байгуулах эрхээ АНУ алдаж магадгүй юм. Америкийн тал мөн ойрын хоёр жилд уран гулгалтын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн, хөл бөмбөгийн клубүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн, бобслейгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн (бүгд 2025 онд) болон хөл бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг (2026) зохион байгуулах ёстой. Өнгөрсөн оны наймдугаар сард WADA-гийн зохицын хороо USADA-д шалгалт хийж эхэлжээ.

Эх сурвалж: МОНЦАМЭ Агентлаг Д.Жаргал