Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлого “Алсын хараа-2050”, Хамтарсан Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр зэрэг бодлого төлөвлөлтийн бусад баримт бичигтэй уялдуулан зам, тээврийн салбар дэд бүтэц, бүтээн байгуулалтын ажлаа эрчимжүүлж, олон жил гацсан томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийг хөдөлгөж, хөгжлийг урагшлуулахад чиглэгдсэн дараах ажлуудыг хэрэгжүүлж байна.

Энэ удаад иргэний нисэхийн салбарт хийсэн онцлох таван ажлыг онцолж байна.

• Агаарын тээврийг либералчилж, нислэгийн сүлжээг өргөжүүллээ

Агаарын харилцааны тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийг Туркменистан Улстай 2024 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдөр, Бүгд Найрамдах Итали Улстай 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдөр, Кувейт Улстай 2025 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдөр тус тус байгуулж шууд нислэг эхлүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүллээ.

Австрали, Испани, Руанда, Саудын Араб улсуудтай Агаарын харилцааны хэлэлцээрийн төслийг эцэслэн тохирч, байгуулах бэлтгэл ажлыг бүрэн хангалаа.

Агаарын харилцааны тухай Засгийн газар, хоорондын хэлэлцээрийг Болгар Улс, Нидерландын Хаант Улсын Засгийн газартай байгуулах асуудлыг 2025 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийн Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлэн дэмжүүлэв.

Агаарын харилцааны тухай Засгийн газар, хоорондын хэлэлцээрийг Болгар Улс, Нидерландын Хаант Улсын Засгийн газартай байгуулах асуудлыг 2025 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийн Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлэн дэмжүүлэв.

• Иргэний нисэхийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангаж ажиллав.

Иргэний нисэхийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг 2025 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс хүчин төгөлдөр мөрдөж эхэлсэнтэй холбогдуулан Засгийн газрын 2024 оны 189 дүгээр тогтоолоор Иргэний нисэхийн ерөнхий газрыг иргэний нисэхийн аюулгүй байдал, аюулгүйн хамгаалалтын хяналт, зохицуулалтыг хэрэгжүүлэх үүрэг бүхий тохируулагч агентлаг болгон өөрчилж, мөн өдрийн 193 дугаар тогтоолоор агаарын навигаци, нисэх буудал, нисэхийн аюулгүйн хамгаалалтын үйлчилгээ болон аж ахуйн үйл ажиллагаатай холбоотой чиг үүргийг хэрэгжүүлэх “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийг байгуулсан.

Ингэснээр иргэний нисэхийн салбарт төрийн хяналт, зохицуулалтын чиг үүргийг Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын стандарт шаардлагын дагуу хэрэгжүүлэн, нислэгийн аюулгүй, үр ашигтай, тасралтгүй ажиллагааг хангаж, иргэний нисэхийн салбарын аюулгүй ажиллагааны түвшин олон улсын хэмжээнд дээшлэх, Монгол Улсын агаарын зайд үйлдэгдэх нислэгийн тоо, зорчигч, ачаа тээвэр нэмэгдэж, орлого өсөх хууль, эрх зүйн таатай нөхцөл бүрдлээ.

• Нисэх буудлын хүчин чадал, зорчигч урсгалыг нэмэгдүүллээ.

Агаарын тээврээр Монгол Улс анх удаа 2024 онд 2.2 сая зорчигч тээвэрлэж, “МИАТ” ТӨХК нь 1,1 сая зорчигч тээвэрлэлээ.

• • Арабын эдийн засгийн хөгжлийн Кувейтийн сангийн 3.5 сая ам долларын буцалтгүй тусламжийн хөрөнгө оруулалтаар Хэнтий аймагт Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын 3С ангиллын цагт 50 хүн нэвтрүүлэх хүчин чадал бүхий "Өндөрхаан нисэх онгоцны буудлыг шинэчлэн барих төсөл"-ийг амжилттай хэрэгжүүллээ.
  • Ховд”, “Мөрөн”, “Чойбалсан”, “Дэглий цагаан” нисэх буудлыг 4С, “Гурвансайхан” нисэх буудлыг 4D ангилалтай болгон ашиглалтыг сайжруулах төслийг эхлүүлсэн. Энэ хүрээнд Гурвансайхан нисэх буудлыг 4D ангилалтай болгон өргөтгөх төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ)-ийг 2023 онд 400.0 сая төгрөгөөр орон нутгийн төсвийн санхүүжилтээр боловсруулав.
  • Ховд, Мөрөн, “Дэглий цагаан” нисэх буудлын техник, эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ) боловсруулах 1.4 тэрбум төгрөг, Шинэ Хархорум хотод байгуулах нисэх буудлын техник, эдийн засгийн үндэслэл, зураг төсөл боловсруулахад шаардагдах 3.2 тэрбум төгрөгийн төсвийг шийдвэрлүүлж, гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах шатанд байна.

• Монгол Улсын агаарын зайн зохион байгуулалтыг шинэчлэн баталлаа

Монгол Улсын агаарын зайд ашиглагдаж буй үзүүлэлтэд тулгуурласан навигаци бүхий, чиг шулуун RNAV-5 төрлийн 16, уламжлалт навигаци бүхий 33 агаарын замуудын аюулгүй нам өндрийг Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын стандарт шаардлагын дагуу олон улсын өндрийн загвар (EGM-08)-аар шинэчлэн 2025 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/36 дугаар тушаалаар шинэчлэн тогтоосон. Агаарын зам, агаарын зайн ашиглалтад тогтмол дүн шинжилгээ хийж, олон улсын стандарт шаардлагад нийцүүлэх нь иргэний нисэхийн аюулгүй байдал болон нислэгийн аюулгүй байдлын түвшнийг нэмэгдүүлэх чухал ач холбогдолтой юм.

• “Чингис Хаан” нисэх онгоцны буудал дэлхийн шилдэг 111 буудлын нэгээр шалгарав

“Чингис хаан” олон улсын нисэх буудал 2024 онд Монгол Улсын агаарын тээврийн түүхэнд анх удаа дэлхийн агаарын тээвэрлэгчид, нисэх буудлуудад зэрэглэл олгодог олон улсын агаарын тээврийн судалгаа, үнэлгээний "Скайтракс" аудитын байгууллагаас 4 одын зэрэглэлийг хүртэж, нисэх буудлын үйлчилгээ, аюулгүй ажиллагааны дэлхийн жишигт нийцсэн нисэх буудал боллоо. Их Британийн Лондон хотод төвтэй тус байгууллага нь нисэх буудлуудыг 800 гаруй шалгуур үзүүлэлтээ 1-5 оноогоор үнэлдэг байна.

Энэ дагуу “Чингис хаан” ОУНБ-ын зорчигч үйлчлүүлэгч рүү чиглэсэн бүх төрлийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, нисэх буудлын тав тух, цэвэр цэмцгэр байдал, орчны тохижилт, цахим хуудсын ажиллагаа, үйлчилгээний ажилтнуудын харилцаа хандлага, гадаад хэлний мэдлэг зэрэг 800 гаруй шалгуур үзүүлэлт бүрээр үнэлжээ. “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудал нь “4 од” зэрэглэл авсан ч зарим үйлчилгээ нь таван онооны шалгуур хангасан.

Дэлхийд дөрвөн одны зэрэглэлтэй 22, таван одны зэрэглэлтэй 89 нисэх буудал байдаг тул тэдгээр дэлхийн шилдэг 111 буудлын нэг нь “Чингис хаан” нисэх буудал боллоо. Мөн үндэсний агаарын тээвэрлэгч “МИАТ” ТӨХК нь Монгол Улсаас АНУ-ын хооронд шууд нислэг үйлдэх бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд АНУ-ын иргэний нисэхийн ерөнхий газар “FAA” FAR-145 дүрмээр агаарын хөлгийн засвар үйлчилгээний газрыг гэрчилгээжүүлэх аудит шалгалтад амжилттай шалгуулан тэнцэж, “МИАТ” ТӨХК нь АНУ-ын нислэгийн аюулгүй ажиллагаа, техникийн үйл ажиллагааны чанар, стандартыг бүрэн хангасан агаарын тээвэрлэгч боллоо.

• Чингис Хаан Нисэх буудлыг Япон Улсын хөнгөлөлттэй зээлээр өргөтгөнө

Япон Улсын Засгийн газрын хөнгөлттэй зээлийн хөрөнгөөр "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлыг өргөтгөх ажлыг тохиролцоод байна. "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлыг өргөтгөх төслийн техник эдийн засгийн үндэслэлийг Япон улсын олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага /Жайка/-ийн захиалгаар "Oriental consultans" ХХК гүйцэтгэж байгаа бөгөөд төслийн ТЭЗҮ-г 2026 оны эхээр дуусгахаар төлөвлөн ажиллаж байна. ТЭЗҮ-ийг хийж гүйцэтгэснээр шаардлагатай хөрөнгийн хэмжээ тодорхой болно.

• АНУ-ын “United Airlines” компани Монгол Улс руу нислэг үйлдэж эхэллээ

Агаарын тээврийн тухай Монгол Улс, АНУ-ын Засгийн газар хооронд 2023 онд байгуулсан хэлэлцээрийн хүрээнд тус улсын “Юнайтэд Эйрлайнс” компани 2025 оны 05 дугаар сарын 01-ний өдрөөс Япон Улсаар дамжин Америкийн Нэгдсэн Улс руу 7 хоногт 3 удаагийн нислэг үйлдэж эхэллээ.

Монгол Улс, АНУ-ын харилцаа Стратегийн гуравдагч хөршийн түншлэлийн түвшинд хүрч, хамтын ажиллагаа бүхий л салбарт баяжин тэлж байгаа энэ үед эхэлж буй Хьюстон-Токио-Улаанбаатар чиглэлийн нислэг нь зөвхөн Монгол Улс, АНУ-ын хооронд төдийгүй Монгол Улс, Япон Улсын хооронд ч худалдаа, эдийн засаг, тээвэр, аялал жуулчлал зэрэг олон салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн нэмэгдүүлэхэд хувь нэмэр оруулах ач холбогдолтой юм.

Манай улс дотоодын агаарын тээвэрлэгч компанийн хөлгөөр АНУ руу шууд нислэг эхлүүлэх зорилтыг тавин ажиллаж байгаа бөгөөд хоёр улсын холбогдох байгууллагууд шаардлагатай бэлтгэл ажлыг үргэлжлүүлэн ханган ажиллаж байна.