Ойрхи Дорнодод нөхцөл байдал хурцадмал хэвээр байна

Өчигдөр, өнөөдрийн байдлаас харахад АНУ, Израиль, Ираны хоорондын зөрчил цэргийн дарамт, хатуу мэдэгдэл, дипломат гарцын эрэл гэсэн гурван чиглэлд зэрэгцэн өрнөлөө.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны эрчим хүчний дэд бүтцэд цохилт өгөх сүрдүүлгээ түр хойшлуулж, хэлэлцээний боломж гарч ирсэн гэж мэдэгдсэн ч Ираны тал ийм яриа хэлэлцээ болсон гэх мэдээллийг үгүйсгэв.

Израиль энэ хооронд цэргийн ажиллагаагаа сааруулаагүй бөгөөд Тегеранд шинэ цохилт өгснөө зарлаж, Хувьсгалт гвард, пуужин үйлдвэрлэл, тагнуулын дэд бүтцэд чиглэсэн ажиллагаа явуулсан гэж мэдэгдлээ. Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху мөн боломжит хэлэлцээр яригдаж буйг дурдсан ч Иран болон Ливаны чиглэл дэх ажиллагаа үргэлжилнэ гэсэн байр сууриа хэвээр хадгалж байна.

Ираны тал хариуд нь дарамтад бууж өгөхгүй гэсэн дохио өгч, өмнөд эрэг болон арлууд руу довтолгоо хийвэл булангийн усан замыг бүхэлд нь хаах, тэнгист мина тавих хүртэл арга хэмжээ авч болзошгүйг анхааруулав. Мөн Ираны эрчим хүчний байгууламжийг онилбол Израилийн цахилгаан станц, АНУ-ын ашиг сонирхолтой холбоотой бүсийн объектуудад хариу цохилт өгч мэднэ гэж мэдэгдсэн нь Ормузын хоолойн эрсдэлийг дахин өсгөж байгаа юм.

Сүүлийн хоёр өдөрт хохирлын шинэ мэдээлэл ч нэмэгдлээ. Иранаас хөөргөсөн пуужингийн дайралтын улмаас Израильд 100 гаруй хүн шархадсан талаар мэдээлэгдсэн бөгөөд хойд хэсэгт сэрэмжлүүлэг, цохилтын нөхцөл үргэлжилжээ. Мөн Ливаны хил орчимд Израилийн тал өөрсдийн их бууны андуурсан галаас болж нэг энгийн иргэнээ алдсанаа хүлээн зөвшөөрсөн нь энэ чиглэлийн нөхцөл байдлыг улам эмзэг болгосон.

Мөргөлдөөн зөвхөн Иран, Израилийн хооронд хязгаарлагдсангүй. Ливаны чиглэлд цохилт, сөрөг ажиллагаа үргэлжилж, бүс нутгийн бусад тоглогчид ч татагдан оролцох эрсдэл өндөр хэвээр байна. Ингэснээр Ойрх Дорнод дахь энэ хямрал хоёр улсын маргаанаас давж, илүү өргөн бүсийн тогтворгүй байдлын зангилаа болж хувирчээ.

Дэлхийн нийтийн оролцоо ч эрчимжиж, Бахрейн улс НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлөөр Ормузын хоолойн тээврийг хамгаалах тогтоолын төсөл дэвшүүлсэн талаар мэдээлэгдсэн бол Хятад улс АНУ, Израилийг цэргийн ажиллагаагаа зогсоохыг уриалж, мөргөлдөөн сунжрах нь бүс нутаг төдийгүй дэлхийн эдийн засагт сөрөг нөлөөтэйг анхааруулав. Европын орнууд мөн хурцадмал байдлыг бууруулах, энгийн иргэдийг хамгаалах шаардлагаа дахин илэрхийллээ.

Энэ бүхний төвд Ормузын хоолой хэвээр байна. Дэлхийн газрын тосны томоохон урсгал дамждаг энэ гарц доголдвол Ази болон дэлхийн зах зээлд хүчтэй доргилт өгөх эрсдэлтэй гэж анхааруулж байгаа бөгөөд сүүлийн мэдэгдлүүдийн дараа нефтийн үнэ савлаж, зах зээл мэдрэг байдалд орсон хэвээр үлджээ. Трампын хэлэлцээний тухай мэдэгдлийн дараа зах зээл хэсэгчлэн тайвширсан ч Ираны үгүйсгэлээс шалтгаалан байдал тогтворжлоо гэж дүгнэхэд эрт байна.

Товчхондоо, өчигдөр, өнөөдөр нэг талд дипломат гарцын тухай дохио сонсогдсон ч нөгөө талд цэргийн цохилт, хариу сүрдүүлэг, бодит хохирол тасраагүй үргэлжиллээ.

Иймээс Вашингтон, Тель-Авив, Тегераны шугам дээрх энэ хямрал намжих шатандаа орлоо гэж хэлэхэд эрт, харин ч бүс нутгийн болон дэлхийн аюулгүй байдалд нөлөөлөх дараагийн том сорилт хэвээр үлдэж байна.

Эх сурвалж: Монголын мэдээ /MNB/