Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн нэгтгэсэн төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийлээ
 
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023/06/16-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.
Ангилал
Улс төр-Эдийн засаг Нийгэм
Огноо
Унших
21 минут 40 секунд

Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн нэгтгэсэн төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийлээ

УИХ-ын пүрэв гарагийн үдээс хойших /2013.06.15/ нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүд анхны хэлэлцүүлгийг хийв.

Анхны хэлэлцүүлгийг хийсэн Төсвийн байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүн Ж.Батсуурь танилцууллаа.

Байнгын хорооны санал, дүгнэлттэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа, О.Цогтгэрэл, Д.Ганбат нар асуулт асуув. УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа, Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих сан бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийг дэмжихэд зориулж дөнгөж 9.7 тэрбум төгрөгийн зээл олгожээ. 2022 онд гол нэр төрлийн бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийг хязгаарлах арга хэмжээ авах агуулга бүхий хууль баталсан ч бараа бүтээгдэхүүний үнэ буурахгүй, өссөөр байна. Энэ хуулийн хэрэгжилтийн үр дүн ямар байна вэ гэж асуусан. УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат, Засгийн газрын өр, авлагын талаар тодруулж, хүүхдийн мөнгийг хүсэлт гаргасанд нь биш, хүүхэд бүрд өгөх ёстой. Үүнд ямар зохицуулалт хийж байгааг лавласан.

Сангийн сайд Б.Жавхлан, ЖДҮ-ийг дэмжих зээлийн санд 2019 оноос хойш зузаатгал хийгдээгүй. Төсвөөс сангийн хөрөнгийг хангалттай бүрдүүлсэн гэж үзсэн учраас эргэн төлөлтөөрөө дараагийн зээлээ олгож байхаар шийдвэрлэсэн. Цалин, тэтгэвэр, тэтгэмжийг нэмэгдүүлж, хүүхэд бүрт хүүхдийн мөнгийг олгож, өрхийн орлогыг бодитоор дэмжих зорилгоор энэ удаагийн төсвийн тодотголыг хийж байна. Төсвийн тодотголыг дагаж мөнгөний нийлүүлэлт нэмэгдэх, инфляцын өсөлтийг хязгаарлах арга хэмжээ авахыг Төсвийн байнгын хорооноос тогтоол гаргаж, Засгийн газарт үүрэг өгөх чиглэлтэй байна. Засгийн газар гадаад өр зээлийг нуруун дээрээ үүрч, төлөөд явж байна. Өнгөрсөн жилийн өдийд гадаад өрийн дарамтаас болж Монгол Улс дампуурлыг ирмэгт хүрсэн. Харин өнөөдөр энэ эрсдэлээс гарч чадсан. Өнгөрсөн хоёр жил 5.9 тэрбум ам.долларын өрийг төлсөн байна. Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг хэвээр хадгалж чадлаа. Мөн валютын өсөлтөөс хамаарсан инфляцын өсөлтийг барьж чадаж байна. Хүүхдийн мөнгийг хүүхэд бүрд өгнө. Гэхдээ хүүхдийн мөнгөө авах шаардлагагүй гэж үзсэн эцэг, эхийн сонголт нээлттэй. Хүүхдийн мөнгөнд 1.5 их наяд төгрөг зарцуулна. Хүүхдийн мөнгөний зарцуулалтаас зөвхөн ганцхан хувь нь татгалзвал 15 тэрбум төгрөг хэмнэгдэж, нэг сургууль барих хөрөнгө босно гэдгийг онцольё гэж хариуллаа.

Түүний дараа дээрх хуулийн төсөлтэй холбогдуулан зарчмын зөрүүтэй 26 саналын томьёоллоор санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжлээ.

Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийг эцсийн хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төсвийн байнгын хороонд шилжүүллээ.

Түүний дараа Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийг хоёр дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн Төсвийн байнгын хорооны санал дүгнэлтийг тус байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн танилцуулсан.

Үүний дараа УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн санал, дүгнэлтийг тус бүлгийн дарга О.Цогтгэрэл танилцуулав.

Тэрбээр, өнөөдрийг хүртэл эрх баригчид инфляц өсч, иргэдийн цалин, орлого, тэтгэвэр үнэгүйдэж байгаагийн үндсэн шалтгааныг “оношилж” чадаагүй байгаа нь өргөн барьсан төсвийн тодотголоос тодорхой харагдаж байна. Зах зээл дэх мөнгөний нийлүүлэлт 2016 оны 2 дугаар улиралд 11 их наяд байсан бол өнөөдөр 30 их наяд болж, гурав дахин өсжээ. Гэтэл сүүлийн арав гаруй жилд манай дотоодын нийт бүтээгдэхүүн монгол төгрөгөөр өссөн дүнтэй харагдавч ам.доллароор 13-15 тэрбум төгрөгт эргэлдэж царцсан хэвээр л байна. Их наядын хөтөлбөрүүдийн үр дүн хангалтгүй байсныг олон зуун аж ахуйн нэгж хаалгаа барьж, ажилгүй, орлогогүй ядуусын эгнээ өргөжсөнөөс харж болно. Ид ажиллах насны залуучууд гадаад руу тэмүүлж, Монгол Улсын 3 иргэн тутмын 2 нь ажилгүй, орлогогүй байна гэдэг нь дэндүү харамсам үзүүлэлт. Төсвийн орлого их наяд давж өссөн нь тодотгол хийх нэгэн шалтгаан болохыг Засгийн газар тодотгожээ. Харамсалтай нь, энэ бол бодит өсөлт биш үнийн өсөлтийг дагаж “инфляцын татвар” нэмэгдсэн л үзэгдэл. Өөрөөр хэлбэл, импортоор оруулж ирдэг хүнс валютын ханшаас шалтгаалж үнэ нэмэгдэхэд НӨАТ болон бусад татварын хэмжээ өсч, “татварын хөөс” үүссэн гэдгийг тэд хэлэхгүй байна. УИХ дахь Ардчилсан намын гишүүд цалин тэтгэвэр, тэтгэмжийг нэмэхийг огтхон ч эсэргүүцээгүй. Харин Засгийн газрын бодлого ихээхэн эрсдэл дагуулж буйг анхаарууллаа хэмээв.

АН-ын бүлгийн саналын дараа дээрх хуулийн төслийн талаар Төсвийн байнгын хорооноос гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналын томъёоллоор санал хураалт явууллаа.

Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийг гуравдахь хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төсвийн байнгын хороонд шилжүүллээ.

УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн нэгтгэсэн төслүүдийг эцэслэн батлах бэлтгэл хангуулахаар Төрийн байгуулалтын байнгын хороонд шилжүүллээ

Өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн нэгтгэсэн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, Улсын Их Хурлын тогтоолын төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг явууллаа.

Уг хуулийн төслийг эцсийн хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны танилцуулгыг УИХ-ын гишүүн, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн танилцуулав.

Тэрбээр, Байнгын хорооны хуралдаанаар хуулийн төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг явуулах үед Ажлын хэсгээс боловсруулсан тойрогт нэр дэвшигчдийн зурагт хуудсыг байрлуулсан нэгдсэн самбартай байх зарчмын зөрүүтэй саналын томьёолол дэмжигдсэнтэй холбогдуулан төслийн 42 дугаар зүйлийг бүхэлд нь өөрчлөн найруулж, 41 дүгээр зүйлийн зарим хэсгийг хасах, өөрчлөх, бэхэн тэмдэглэгээ хийхтэй холбогдох зарчмын зөрүүтэй саналын томьёолол дэмжигдсэнтэй холбогдуулан 66 дугаар зүйлийн 66.14 дэх хэсгийг хасах, нам, эвсэл нэр дэвшүүлэхдээ ардчилсан ёс, шударга ёсны зарчмыг баримталж, нийгмийн бүлгийн төлөөллийг харгалзах, нам, эвслээс жагсаалтаар нэр дэвшигчийн сонгуулийн сурталчилгааны нэгдсэн хэвлэмэл материал нь гурван хэвлэлийн хуудаснаас хэтрэхгүй байх, цахим орчин ашиглан сонгуулийн сурталчилгаа явуулах зардал энэ хуулийн 50.1-д заасны дагуу тогтоосон зардлын дээд хэмжээний 15 хувиас хэтрэхгүй байх, нам, эвсэл нэр дэвшүүлэхдээ намын гишүүн, дэмжигчээсээ мөнгөн болон мөнгөн бус хөрөнгө, үйлчилгээ, барьцаа, дэнчин авахыг хориглох зэрэг нийт 13 зарчмын зөрүүтэй санал гаргасныг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжсэн болно. Мөн Байнгын хорооны 2023 оны 06 дугаар сарын 14-ний өдрийн хуралдаанаар хэлэлцэж эцсийн хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн төслийн талаарх 10 дахь зарчмын зөрүүтэй саналын томьёолол болон төслийн 1 дүгээр зүйлийн 30 дахь заалт буюу 53 дугаар зүйлийн 53.4 дэх хэсгээр Байнгын хорооны эцсийн хэлэлцүүлгээр дахин хэлэлцүүлж томьёолох шаардлагатай гэж үзсэн бөгөөд тус асуудлыг Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгээр зохицуулаагүй тул Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан журмын дагуу 2023 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлж, батлуулсан дэгийн дагуу Ажлын хэсгээс боловсруулсан зарчмын зөрүүтэй 2 саналын томьёоллыг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжсэн болно гэв.

Түүний дараа УИХ-ын гишүүд Байнгын хорооны санал, дүгнэлттэй холбогдуулан асуулт асууж, байр сууриа илэрхийллээ.

УИХ-ын гишүүн Д.Өнөрболор нэр дэвшигчдэд тавигдах шалгуур, жагсаалтыг эрэмбэлэхэд нам, эвсэлд тавигдах шаардлага нээлттэй байх ёстой хэмээв. УИХ-ын гишүүн Б.Баярсайхан, хүйсийн ялгаваралгүй хөгжих боломжийг бүрдүүлэхэд энэ удаагийн УИХ шинэчлэл хийгээсэй гэж хүсч байгаа тухай, УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд эмэгтэйчүүд парламентад олон байх нь төсвийн сахилга бат сайжрах, ардчиллын хөгжилд чухал ахиц дэвшил гарах тухай, УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалмаа, шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэйчүүдийн төлөөллийг нэмэгдүүлэх талаар олон улсын байгууллагын зөвлөмж болон иргэд, олон нийтийн илэрхийлсэн санал бодлыг танилцуулж, байр сууриа илэрхийллээ.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, дэлхий нийтийн чиг хандлага, тогтвортой хөгжлийн зорилтод жендэрийн тэгш байдлыг хангахад анхаарал хандуулж байна. Энэ бол ирж яваа цагийн өнгө юм. Технологийн хувьсгал зөөлөн ур чадварыг шаардаж байна. Тиймээс 40-160 сая эмэгтэйчүүдийн ажлын нөхцөл байдал өөрчлөгдөж, эмэгтэйчүүд шийдвэр гаргах түвшинд олноороо ажиллана гэсэн судалгаа байна. Ардчилал, хүний эрхийн тухай ойлголт бол ерөөс жендэрийн тэгш байдлыг хангах тухай юм. УИХ дахь намын бүлгүүдийн ойлголцол, зөвшилцлийн үндсэн дээр УИХ-ын сонгуулийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг эрхэмлэж байна. Мөн дэвшилтэд үзэл санааг дэмжиж байгаа бүх гишүүддээ талархаж байна гэв.

УИХ-ын гишүүд байр сууриа илэрхийлсний дараа Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн нэгтгэсэн төслийн талаарх зарчмын зөрүүтэй саналыг томъёоллоор санал хураалт явуулж, уг хуулийн төслүүдийг эцэслэн батлуулах бэлтгэл хангуулахаар Төрийн байгуулалтын байнгын хороонд шилжүүллээ.

Түүний дараа “Тогтоолын хавсралтыг шинэчлэн батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцлээ. Шадар сайд бөгөөд Эдийн засгийн хөгжлийн сайд Ч.Хүрэлбаатар тогтоолын төслийн талаар танилцуулав. Тэрбээр, Монгол Улсын Их хурлын 2022 оны 23 дугаар тогтоолоор Монгол Улсыг 2021-2025 онд хөгжүүлэх 5 жилийн үндсэн чиглэлийг тус тогтоолын 2 дугаар хавсралтаар 2021-2025 оны хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөрийг баталсан. Короновируст цар тахлын нөлөөгөөр эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрсэн учраас тус тогтоолд тусгагдсан төсөл арга хэмжээнүүдийн хэрэгжилт удааширч, санхүүжилт саатах зэрэг хүндрэл үүссэн тул шинэчлэн боловсруулж, Хөгжлийн бодлого төлөвлөлт, түүний удирдлагын тухай хуулийн заалтыг үндэслэн хөтөлбөрт өөрчлөлт оруулах төслийг жилийн өмнө өргөн барьжээ. Гэвч хэлэлцэгдээгүй өдий хүрсэн учраас тогтоолын төслийг өргөн барих үеийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн учраас уг тогтоолын төслийг шинэчлэх болсон зорилго ач холбогдолгүй болохыг анхаарч үзэхийг хүсэв.

Төслийн талаарх Эдийн засгийн байнгын хорооны санал, дүгнэлтыг УИХ-ын гишүүн Д.Өнөрболор танилцууллаа. Тэрбээр танилцуулгадаа, Эдийн засгийн байнгын хорооны дээрх тогтоолын төслийн үзэл баримтлалыг дэмжих боломжгүй гэсэн санал, дүгнэлтийг хэлэлцэж өгөхийг хүсэв. Нэгдсэн хуралдаанаар тус тогтоолын төслийг хэлэлцэх шаардлагагүй гэсэн Байнгын хорооны санал дэмжигдэж, тогтоолын төслийг буцаах тухай УИХ-ын тогтоол батлагдсанд тооцов.

“Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан өөрчлөлттэй холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл батлагдлаа

“Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан өөрчлөлттэй холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явууллаа. Төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулсан талаарх Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүн Д.Сарангэрэл танилцуулсан.

Тэрбээр, “Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан өөрчлөлттэй холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг боловсруулан хэлэлцүүлж, нэгдсэн хуралдаанд дараах байдлаар танилцуулж байна.

1.2023 оны 05 дугаар сарын 31-ний өдөр баталсан Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан өөрчлөлтөд хууль тогтоомжийг нийцүүлэх хуваарийг нэгдүгээр хавсралтаар, хавсралтад дурдсан хугацаанд багтаан холбогдох хууль тогтоомжийн төслийг боловсруулан Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлж, батлуулах ажлыг зохион байгуулахыг Төрийн байгуулалтын байнгын хороонд даалгах;

2.Монгол Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн дүнгээр байгуулагдах Улсын Их Хурлын үйл ажиллагааг хэвийн явуулах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд шаардлагатай арга хэмжээг авч ажиллахыг Монгол Улсын Засгийн газарт даалгаж, уг арга хэмжээний хүрээнд хийх ажлын төлөвлөгөө гаргах, хэрэгжилтэд хяналт тавих үүрэг бүхий ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнийг хоёрдугаар хавсралтаар батлах;

3.Улсын Их Хурлын үйл ажиллагаатай холбоотой дүрэм, журам, эрх зүйн бусад актыг боловсронгуй болгох арга хэмжээ авч ажиллахыг Монгол Улсын Их Хурлын Тамгын газарт даалгах.

Байнгын хорооны хуралдаанаар тогтоолын төслийг хэлэлцэх үед Улсын Их Хурлын гишүүдээс асуулт, санал гараагүй бөгөөд Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх “Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан өөрчлөлттэй холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оруулж, батлуулах нь зүйтэй гэж үзсэн болно гэв.

Тус тогтоолын төслийг анхны хэлэлцүүлгээр нь батлах горимын саналыг олонх дэмжсэн учраас “Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан өөрчлөлттэй холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл батлагдлаа.

Хянан шалгах түр хорооны явцын тайланг сонсож, түр хороог татан буусанд тооцов

Хүний эмийн чанар, хуурамч болон стандарт бус эмийн үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн асуудлаар Монгол Улсын эмийн хяналт шалгалтыг сайжруулах, хяналт шалгалтын үйл ажиллагааг үр дүнтэй болгох талаарх Хянан шалгах түр хорооны ажлын тайланг УИХ-ын гишүүн Н.Учрал танилцуулснаар Түр хороог татан буусанд тооцов.

Монгол Улсын шүүхийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг явууллаа. Төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулсан тухай Хууль зүйн байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаяр танилцуулсан юм.

Түүний дараа эдгээр хуулиудын төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг эцэслэн батлах үе шаттай нэгтгэн батлах горимын санал дэмжигдсэн тул эцэслэн батлах бэлтгэл хангуулахаар Хууль зүйн байнгын хороонд шилжүүллээ.

Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн

гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийлээ

Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг явууллаа. Энэхүү хуулийн төслийг эцсийн хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн тухай Төсвийн байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг тус байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн танилцуулав.

Байнгын хорооны санал, дүгнэлттэй холбогдуулан асуулт асуух гишүүн байсангүй бөгөөд мөн зарчмын зөрүүтэй санал гаргаагүй тул Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийг эцэслэн батлах бэлтгэл хангуулахаар Төсвийн байнгын хороонд шилжүүллээ.

Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийн гуравдахь хэлэлцүүлгийг хийв. Хуулийн төслүүдийг гуравдахь хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн тухай Төсвийн байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг мөн байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн танилцуулав.

Тэрбээр, төслийн эцсийн хувилбараар Монгол Улсын 2023 оны нэгдсэн төсвийн нийт орлогыг 20 их наяд 781.9 тэрбум төгрөг буюу дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 34.5 хувь, нийт зарлагыг 22 их наяд 371.4 тэрбум төгрөг дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 37.2 хувь, нэгдсэн төсвийн нийт тэнцвэржүүлсэн тэнцлийн алдагдлыг нэг их наяд 589.5 тэрбум төгрөг буюу дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 2.6 хувьтай тэнцүү байхаар тооцсон талаар танилцуулж, Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг үндэслэн төслийн 4 дэх хэлэлцүүлгийг хийж өгөхийг хүсэв.

Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2023 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийг дөрөвдэх хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төсвийн байнгын хороонд шилжүүллээ.

Өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаан Хууль баталсантай холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай тогтоолын төслийг анхны хэлэлцүүлгийг хийснээр өндөрлөлөө.

Төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулсан тухай Төсвийн байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг тус байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн танилцуулав.

Тэрбээр, Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тодотгол хийхтэй холбогдуулан үнийн өсөлтөөс сэргийлэх, инфляцыг тогтворжуулах, бууруулах чиглэлээр төсөв мөнгөний бодлогын тохиргоог тухай бүр авч хэрэгжүүлэх, хүнсний бүтээгдэхүүний эрэлт, нийлүүлэлтийг харгалзан татварын уян хатан бодлого боловсруулах, төрийн албан хаагчийн цалин хөлс, албан тушаалын цалингийн сүлжээг зохицуулж байгаа хууль тогтоомжийг Төрийн албаны тухай хуулийн 4.7 дахь хэсэгт нийцүүлэн 2025 оны 1 сарын 1-ны өдрөөс өмнө өөрчлөх саналыг боловсруулж, шийдвэрлүүлэх асуудлуудыг тус тус Засгийн газарт даалгахаар УИХ-ын тогтоолын төсөлд тусгасан байна гэв.

Хууль баталсантай холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай тогтоолын төслийг эцсийн хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төсвийн байнгын хороонд шилжүүллээ гэж УИХ-ын Хэвлэл, мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.

ТБХ:Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийлээ
ТБХ:Монгол Улсын 2023 оны төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийлээ
 
Улаанбаатарт өдөртөө 27-29 хэм хүйтэн байна
Улаанбаатарт өдөртөө 27-29 хэм хүйтэн байна
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023/06/16-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.

Шинэ мэдээ

Улаанбаатарт өдөртөө 27-29 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 27-29 хэм хүйтэн байна

Харү башёг  6 даваатай 6 бөх тэргүүлж байна

Харү башёг 6 даваатай 6 бөх тэргүүлж байна

Орон нутгийн замын нөхцөл байдлыг танилцууллаа

Орон нутгийн замын нөхцөл байдлыг танилцууллаа

Албан болон хувийн хэргээр амьдрах гадаад иргэдийн тоо өсчээ

Албан болон хувийн хэргээр амьдрах гадаад иргэдийн тоо өсчээ

Битүүний өдрийн зохицуулалтын санал асуулга авч байна

Битүүний өдрийн зохицуулалтын санал асуулга авч байна

“Чингис хаан” нисэх буудлыг түшиглэн олон улсын транзит зочид буудал байгуулна

“Чингис хаан” нисэх буудлыг түшиглэн олон улсын транзит зочид буудал байгуулна

Улаанбаатарт өдөртөө 24-26 хэм хүйтэн байна.

Улаанбаатарт өдөртөө 24-26 хэм хүйтэн байна.

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Хацү башёгийн 6 дахь өдөр Аварга, арслангууд өрсөлдөгчдөө давлаа

Хацү башёгийн 6 дахь өдөр Аварга, арслангууд өрсөлдөгчдөө давлаа

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх тухай зарлиг гаргалаа

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх тухай зарлиг гаргалаа

Австралид 4.7 сая хүүхдийн хаягийг хаажээ

Австралид 4.7 сая хүүхдийн хаягийг хаажээ

“What3words” апплейкшн дуудлага, мэдээллийн байршлыг цаг алдалгүй тогтоох боломжтой

“What3words” апплейкшн дуудлага, мэдээллийн байршлыг цаг алдалгүй тогтоох боломжтой

Н.Учрал: Сэргээгдэх эрчим хүчийг хөгжүүлэх хууль, эрх зүйн орчныг сайжруулна

Н.Учрал: Сэргээгдэх эрчим хүчийг хөгжүүлэх хууль, эрх зүйн орчныг сайжруулна

Д.Трамп: Иранд 800 хүнийг цаазлах гэж байсныг зогсоосон

Д.Трамп: Иранд 800 хүнийг цаазлах гэж байсныг зогсоосон

ӨНӨӨДӨР: “Монголын уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх тухай” зарлигт гарын үсэг зурах ёслол болно

ӨНӨӨДӨР: “Монголын уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх тухай” зарлигт гарын үсэг зурах ёслол болно

Улаанбаатарт өдөртөө 21-23 хэм хүйтэн байна.

Улаанбаатарт өдөртөө 21-23 хэм хүйтэн байна.

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

“Иргэн төвтэй төр зарчмыг тугаа болгон үр дүн гаргаж ажиллана“

“Иргэн төвтэй төр зарчмыг тугаа болгон үр дүн гаргаж ажиллана“

Энэ онд үе тэнгийн дээрэлхэлтийн эсрэг гурван чиглэлээр тодорхой ажлууд хэрэгжүүлнэ

Энэ онд үе тэнгийн дээрэлхэлтийн эсрэг гурван чиглэлээр тодорхой ажлууд хэрэгжүүлнэ

Өнөөдөр Озэки Котозакүра, Хакүнофүжи-д унаснаар 2 унаатай болов

Өнөөдөр Озэки Котозакүра, Хакүнофүжи-д унаснаар 2 унаатай болов

Он гарснаас хойш хиймэл оюунд суурилсан ухаалаг камераар 400 гаруй зөрчил илрүүлжээ

Он гарснаас хойш хиймэл оюунд суурилсан ухаалаг камераар 400 гаруй зөрчил илрүүлжээ

“Монголын сайхан бичигтэн-2025” олон улсын 29 дүгээр уралдааны шилдгүүд тодорлоо

“Монголын сайхан бичигтэн-2025” олон улсын 29 дүгээр уралдааны шилдгүүд тодорлоо

Цэгцрэх хөдөлгөөнд хууль сахиулах байгууллагын хувь нэмэр чухал гэдгийг Ерөнхий сайд онцлов

Цэгцрэх хөдөлгөөнд хууль сахиулах байгууллагын хувь нэмэр чухал гэдгийг Ерөнхий сайд онцлов

Өнөөдөр: Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нийслэлийн болон 21 аймгийн Засаг дарга, ИТХ-ын дарга нартай уулзана

Өнөөдөр: Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нийслэлийн болон 21 аймгийн Засаг дарга, ИТХ-ын дарга нартай уулзана

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Улаанбаатарт 18-20 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт 18-20 хэм хүйтэн байна

Замын-Үүд боомтыг цэгцэлж нэгдсэн удирдлага, зохицуулалтаар хангаж ажиллахыг Ерөнхий сайд үүрэг болголоо

Замын-Үүд боомтыг цэгцэлж нэгдсэн удирдлага, зохицуулалтаар хангаж ажиллахыг Ерөнхий сайд үүрэг болголоо

Харү башёгийн 4 дэх өдөр Ёшинофүжи Ооносатог давж, 2 Озэки уналаа

Харү башёгийн 4 дэх өдөр Ёшинофүжи Ооносатог давж, 2 Озэки уналаа

Дүүжин замын тээвэр төслийн бүхээгийг агуулахад буулгалаа

Дүүжин замын тээвэр төслийн бүхээгийг агуулахад буулгалаа

Нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалах чиглэлээр аян зохион байгууллаа

Нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалах чиглэлээр аян зохион байгууллаа

Иранаас Орост 4 тэрбум гаруй долларын зэвсэг нийлүүлжээ

Иранаас Орост 4 тэрбум гаруй долларын зэвсэг нийлүүлжээ

ӨНӨӨДӨР: Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болно

ӨНӨӨДӨР: Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болно

Улаанбаатарт өдөртөө 10-12 хэм хүйтэн, цас орно

Улаанбаатарт өдөртөө 10-12 хэм хүйтэн, цас орно

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Үндсэн хуулийн онцлог зүйл, заалтыг нийгмийн олон бүлгийн төлөөлөл үг, үсэгчлэн уншлаа

Үндсэн хуулийн онцлог зүйл, заалтыг нийгмийн олон бүлгийн төлөөлөл үг, үсэгчлэн уншлаа

E-Mongolia, D-Gov.mn системийг ашиглан иргэд Ерөнхий сайдтай харилцдаг боллоо

E-Mongolia, D-Gov.mn системийг ашиглан иргэд Ерөнхий сайдтай харилцдаг боллоо

G7: Газрын ховор элементээр Хятадаас хамааралт байдлыг багасгана

G7: Газрын ховор элементээр Хятадаас хамааралт байдлыг багасгана

Үндэсний хорооны 12 дугаар хуралдаан боллоо

Үндэсний хорооны 12 дугаар хуралдаан боллоо

Хацү башёгийн 3 дахь өдөр Их аварга Хоошёорюү Ёшинофүжид уналаа

Хацү башёгийн 3 дахь өдөр Их аварга Хоошёорюү Ёшинофүжид уналаа

Alphabet-ын зах зээлийн үнэлгээ 4 их наяд доллароос давжээ

Alphabet-ын зах зээлийн үнэлгээ 4 их наяд доллароос давжээ

“Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдөр”-ийг тохиолдуудан УИХ-ын дарга Н.Учрал мэндчилгээ дэвшүүллээ

“Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдөр”-ийг тохиолдуудан УИХ-ын дарга Н.Учрал мэндчилгээ дэвшүүллээ

Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж 3,1 тэрбумын ашиг олсон этгээдүүдийг баривчиллаа

Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж 3,1 тэрбумын ашиг олсон этгээдүүдийг баривчиллаа

Улаанбаатарт өдөртөө 9 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 9 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

“Хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах төв”-ийг нээлээ

“Хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах төв”-ийг нээлээ

Аварга, арслангууд бүгд өрсөлдөгчдөө давлаа

Аварга, арслангууд бүгд өрсөлдөгчдөө давлаа

Үндсэн хуулийн өдөрт зорулсан шатар сонирхогчдын УАШТ-ий аваргууд тодорлоо

Үндсэн хуулийн өдөрт зорулсан шатар сонирхогчдын УАШТ-ий аваргууд тодорлоо

Нөөцийн махыг 410 цэгээр худалдаална

Нөөцийн махыг 410 цэгээр худалдаална

Энэ 7 хоногт Монгол Улсад

Энэ 7 хоногт Монгол Улсад

Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Рагчаагийн Жамъянтогтох Хацү башёд Макүүчид дэвшин барилдаж эхний даваагаа авлаа

Рагчаагийн Жамъянтогтох Хацү башёд Макүүчид дэвшин барилдаж эхний даваагаа авлаа

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Орон сууцны барилгад урьдчилсан захиалга өгсөн 260 иргэнийг залилжээ

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Орон сууцны барилгад урьдчилсан захиалга өгсөн 260 иргэнийг залилжээ

“Дакар Ралли 2026” уралдааны 6 дугаар гараа боллоо

“Дакар Ралли 2026” уралдааны 6 дугаар гараа боллоо

Улаанбаатарт өдөртөө 10 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 10 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

ХОЁР ДАХЬ ДОЛОО ХОНОГ: Зэсийн үнэ түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ

ХОЁР ДАХЬ ДОЛОО ХОНОГ: Зэсийн үнэ түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ

Forbes: Хамгийн их орлоготой клубүүдийн жагсаалт гарчээ

Forbes: Хамгийн их орлоготой клубүүдийн жагсаалт гарчээ

Улаанбаатарт өдөртөө 18-20 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 18-20 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Багахангай-Хөшигийн өртөө хүртэлх төмөр замын барилга угсралтын ажил 90 орчим хувьтай байна

Багахангай-Хөшигийн өртөө хүртэлх төмөр замын барилга угсралтын ажил 90 орчим хувьтай байна

Манай улсын гадаад худалдааны 80 гаруй хувийг Хятад Улс эзэлж байна

Манай улсын гадаад худалдааны 80 гаруй хувийг Хятад Улс эзэлж байна

Google зах зээлийн үнэлгээгээр Apple-ыг ардаа орхив

Google зах зээлийн үнэлгээгээр Apple-ыг ардаа орхив

“Тэмээн дээрээс наран ойрхон” өвлийн их наадам Дундговь аймагт болно

“Тэмээн дээрээс наран ойрхон” өвлийн их наадам Дундговь аймагт болно

Хомо сапиенс ба неандертальчуудын өвөг байж магадгүй хүний үлдэгдэл олджээ

Хомо сапиенс ба неандертальчуудын өвөг байж магадгүй хүний үлдэгдэл олджээ

Даацаас давсан хэрэглээ...

Даацаас давсан хэрэглээ...

Өнөөдөр: Монгол, Хятадын бизнес эрхлэгчдийн уулзалт болно

Өнөөдөр: Монгол, Хятадын бизнес эрхлэгчдийн уулзалт болно

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Улаанбаатарт өдөртөө 15-17 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 15-17 хэм хүйтэн байна

Гэр хорооллын “Хар цэг”-үүдийг камержуулах хүрээнд нийслэлийн есөн дүүргийн ИТХ-ын дарга нартай уулзлаа

Гэр хорооллын “Хар цэг”-үүдийг камержуулах хүрээнд нийслэлийн есөн дүүргийн ИТХ-ын дарга нартай уулзлаа

Саудын Араб хөрөнгийн зах зээлээ гадаадынханд нээж байна

Саудын Араб хөрөнгийн зах зээлээ гадаадынханд нээж байна

Зөвшөөрөлгүй байршуулсан хаяг, хаягийн байгууламжуудыг буулгана

Зөвшөөрөлгүй байршуулсан хаяг, хаягийн байгууламжуудыг буулгана

Paramount-ын саналаас татгалзахыг зөвлөжээ

Paramount-ын саналаас татгалзахыг зөвлөжээ

Төрийн байгууллагын хүнд суртал, албан тушаалтны ёс зүйд хамаарах 6 гомдол, мэдээллийг хянан шалгав

Төрийн байгууллагын хүнд суртал, албан тушаалтны ёс зүйд хамаарах 6 гомдол, мэдээллийг хянан шалгав

Нийслэл 2026 оныг “Бизнес эрхлэгчдийг дэмжих жил” болгон зарлав

Нийслэл 2026 оныг “Бизнес эрхлэгчдийг дэмжих жил” болгон зарлав

Замын-Үүдийн гаалийнхан хуурамч архины акц илрүүлжээ

Замын-Үүдийн гаалийнхан хуурамч архины акц илрүүлжээ

Өнөөдөр: Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын 2025 оны гомдол хянан шалгах ажиллагааны үр дүнгийн талаар мэдээлнэ

Өнөөдөр: Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын 2025 оны гомдол хянан шалгах ажиллагааны үр дүнгийн талаар мэдээлнэ

Улаанбаатарт өдөртөө 12 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 12 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Оюутолгойн төсөлд Монголын эрх ашгийг хангуулахаар “Рио Тинто” группт хандана

Оюутолгойн төсөлд Монголын эрх ашгийг хангуулахаар “Рио Тинто” группт хандана

Олимпын аварга Наурис Миезис “Улаанбаатар Энержи” багтай нэгдлээ

Олимпын аварга Наурис Миезис “Улаанбаатар Энержи” багтай нэгдлээ

Сесил Брой: Дүүжин замын тээврийн системийн кабель сүвлэх нь өндөр нарийвчлал, тусгай технологи шаардсан онцлог процесс байдаг

Сесил Брой: Дүүжин замын тээврийн системийн кабель сүвлэх нь өндөр нарийвчлал, тусгай технологи шаардсан онцлог процесс байдаг

ЦЕГ: Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр суманд хууль бусаар мод бэлтгэж байсан зөрчлийг илрүүлжээ

ЦЕГ: Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр суманд хууль бусаар мод бэлтгэж байсан зөрчлийг илрүүлжээ

Хидэнояма ояката энэ жил ёкозүна, озэки болох бөхчүүдийг нэрлэв

Хидэнояма ояката энэ жил ёкозүна, озэки болох бөхчүүдийг нэрлэв

Хяналт шалгалтын давхардал, хүнд суртал, чирэгдлийг арилгаж, мэргэжил, арга зүйгээр зөвлөн тусалж ажиллахыг Ерөнхий сайд үүрэг болгов

Хяналт шалгалтын давхардал, хүнд суртал, чирэгдлийг арилгаж, мэргэжил, арга зүйгээр зөвлөн тусалж ажиллахыг Ерөнхий сайд үүрэг болгов

Аялал жуулчлалын үйлчилгээний байгууллагад одны зэрэглэл тогтооно

Аялал жуулчлалын үйлчилгээний байгууллагад одны зэрэглэл тогтооно

Нийслэлд цэргийн шинэчилсэн бүртгэл эхэллээ

Нийслэлд цэргийн шинэчилсэн бүртгэл эхэллээ

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Цахим залилангийн тохиолдол нэмэгдэж байна

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Цахим залилангийн тохиолдол нэмэгдэж байна

Канадын Air Transat компани Торонто-Улаанбаатар чиглэлд шууд нислэг үйлдэнэ

Канадын Air Transat компани Торонто-Улаанбаатар чиглэлд шууд нислэг үйлдэнэ

Улаанбаатарт 12-14 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт 12-14 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжтой

Монгол хүний мөс чанар хаачив!

Монгол хүний мөс чанар хаачив!

Чөлөөт бөх: ДБНХ-ны 2026 оны хуваарь

Чөлөөт бөх: ДБНХ-ны 2026 оны хуваарь

Хүүхдэд “хортой“ хүнс сурталчлахыг хоригложээ

Хүүхдэд “хортой“ хүнс сурталчлахыг хоригложээ

Шинэ оны нэгдүгээр сарын нэгнээс хэрэгжиж эхэлсэн хуулиуд

Шинэ оны нэгдүгээр сарын нэгнээс хэрэгжиж эхэлсэн хуулиуд

ӨНӨӨДӨР: “Nature’s Charisma” үзэсгэлэнг нээнэ

ӨНӨӨДӨР: “Nature’s Charisma” үзэсгэлэнг нээнэ

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн байна

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн байна

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

2026 оны нэгдүгээр сард олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт, тусламжийн хуваарь

2026 оны нэгдүгээр сард олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт, тусламжийн хуваарь

Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар хадгалсан, ашигласан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар хадгалсан, ашигласан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ